Masterclass 3

HET IMMUUNSYSTEEM
(video nog niet beschikbaar)

Masterclass 3

HET IMMUUNSYSTEEM

Het immuunsysteem is het verdedigingssysteem dat ons beschermt tegen ongewenste binnendringers zoals bacteriën, virussen, infecties en schimmels. Het immuunsysteem wordt ook ingezet om afvalstoffen en beschadigde of zieke lichaamscellen op te ruimen. Bij mensen met een auto-immuunziekte lijkt er iets mis te gaan: ook de gezonde lichaamseigen cellen worden opgeruimd.

Het immuunsysteem is een complex systeem. Maar om jouw Hashimoto te leren kennen, is het belangrijk om de werking op hoofdlijnen te begrijpen.  En om het nog enigszins begrijpelijk te houden vergelijken we ons immuunsysteem even met de plaats delict van een inbraak in je huis. Daar gaan we.

Jouw lichaam is een huis. En net als een huis heeft jouw lichaam muren, ramen en deuren die je afschermen van de buitenwereld. Jouw muren, ramen, deuren zijn onder andere je huid, je longen, je darmwand en je andere slijmvliezen. Als JIJ deuren of ramen open laat staan, kunnen inbrekers gemakkelijk naar binnen. Een voor de hand liggend voorbeeld van een inbraak is een splinter in je vinger of een schaafwond op je knie. Er ontstaat een gat in je huid, waardoor bacteriën naar binnen kunnen glippen.

Een minder bekend voorbeeld vindt plaats in je darmen. In je darmwand kunnen als gevolg van schadelijke voeding of een teveel aan slechte bacteriën, minuscuul kleine gaatjes in je darmwand ontstaan. Door deze gaatjes kunnen ongewenste stoffen je darmwand passeren en in je bloedbaan komen. Dit fenomeen wordt ook wel een lekkende darm genoemd, of beter gezegd een hyper-permeabele darm.

Gelukkig zorgt ons immuunsysteem ervoor dat onze deuren en ramen goed bewaakt worden. En mochten er toch nog indringers weten binnen te glippen, dan zorgt dit immuunsysteem ervoor dat zij snel uitgeschakeld worden.

de ontstekingsreactie op jouw feestje

opStel je geeft een feestje.

Niet iedereen die op het moment van jouw feestje binnenkomt is een gast. Mensen die jij goed kent mogen op je feestje komen. Hiervoor zorgt een stofje in je darm genaamd SigA. Zij geven de bevriende gasten een entreebewijs om naar binnen te gaan. Met dat entreebewijs in de hand hoeven de uitsmijters deze gasten niet te fouilleren. Komt er iemand binnen zonder entreebewijs dan gaat er een heel ingenieus systeem in werking. Dit heet een ontstekingsreactie.

Een ontstekingsreactie in bedrijf

Allereerst komen de iets te dikke uitsmijters in actie. Zij heten macrofagen, Grieks voor grote eters. Zij haasten zich naar de ongenode gast, pakken hem vast en slaan alarm.
De wijkagenten die als eersten arriveren, zijn de T-helper cellen. Zij schatten de situatie in en sturen indien nodig boodschappers, genaamd cytokines, op pad om het arrestatieteam erbij te halen.
De leden van het arrestatieteam, de T-killer cellen genaamd, moeten de binnendringers uitschakelen. Zij zijn uiterst effectief, alleen zo nachtblind als de pest. Zij hebben de detectives, de B-cellen, nodig om aan te wijzen op wie ze moeten schieten.
De B-cellen, beter bekend als de antistoffen, zijn de detectives van Interpol die de opsporingsposters beheren. Zij weten precies wie er gezocht wordt door Interpol en zorgen voor de verspreiding van deze opsporingsposters, zodat iedereen en ook de T Killer cellen weten wie ze moeten oppakken en uitschakelen. Is het een nog onbekende binnendringer, dan zullen de B-cellen snel een nieuwe posters opmaken, zodat bij een volgend bezoek van deze nieuwe indringer direct herkend wordt. Zo kan het arrestatieteam lekker snel werken.
Vanuit het politiebureau houden regulatoire T-cellen (T-regs) toezicht op de arrestatie. Indien nodig sturen ze extra T-helper cellen en als het gevaar geweken is, sturen zij het arrestatieteam en zijn cytokines naar huis. Hiermee wordt de ontstekingsreactie afgerond.

Een ontstekingsreactie is een super efficiënt en ingenieus systeem van het immuunsysteem, waarbij veel spelers nauw met elkaar samenwerken. Als een of meer van deze spelers gaat muiten of met een burn-out uitvalt gaat er van alles mis. Een greep uit mogelijke gevolgen:

  • Je hebt een tekort aan SigA. Hierdoor moeten de uitsmijters alles en iedereen die binnenkomt fouilleren, waardoor er continue ontstekingsreacties worden opgestart. Een tekort aan vrije T3 verlaagt SigA.
  • Je hebt een tekort aan Treg. Het arrestatieteam en zijn ontstekingsbevorderende cytokines worden niet naar huis gestuurd, waardoor ontstekingen niet afgerond kunnen worden en er chronische laaggradige ontstekingen ontstaan.
  • Je hebt te veel T-killercellen. Met te veel of te agressieve T killercellen is de kans groot dat er met grof geschut op bezoekers wordt geschoten met het gevaar dat omstanders (andere cellen in het weefsel) ook geraakt worden.
  • Je hebt te veel B-cellen. Hierdoor worden er te veel opsporingsposters geplakt. Dit is bij het labelen van een infectie fijn, maar in geval van een auto-immuunziekte niet.
  • Je maakt auto-B-cellen aan. Auto-antistoffen plakken opsporingsposters voor lichaamseigen cellen op met de bedoeling deze aan te merken als “op te ruimen”
  • Er is sprake van Moleculaire Nabootsing. Het uiterlijk van een binnensluiper lijkt op het uiterlijk van eigen cellen, waardoor per abuis ook de lichaamseigen cel wordt opgeruimd. Hierover vertel ik hieronder meer.
Antistoffen en moleculaire nabootsing

Antistoffen, de B-cellen oftewel de poster plakkers, zijn een belangrijk onderdeel van ons immuunsysteem. Ze zorgen ervoor dat schadelijke celresten en ongewenste binnendringers snel worden herkend en worden uitgeschakeld door de nachtblinde T-cellen.

In het geval van een auto-immuunziekte maakt het lichaam antistoffen aan tegen de eigen weefsels i.p.v. tegen schadelijke binnendringers. Deze antistoffen noemen we auto-antistoffen. In het geval van Hashimoto hebben de B-cellen TPO en Tg op de opsporingsposters gezet. In geval van reuma is dat ReumaFactor (RF) en bij Diabetes 1 is dat anti-GAD.

Onze lichaamscellen zijn net als bacteriën en virussen opgebouwd uit eiwitten. Eiwitten zijn op hun beurt opgebouwd uit aminozuren. In totaal bestaan er maar 21 verschillende aminozuren. Je kunt alle soorten eiwitten dus beschouwen als een soort kralensnoer van aminozuren, variërend van een eenvoudige ketting van 6 aminozuren tot ingewikkelde structuren van wel 2000 aminozuren lang.

De specifieke volgorde van de aminozuren-ketting bepaalt het nut en de werking van een eiwit. Deze volgorde van aminozuren noemen we voor het gemak even de code van een eiwit. Antistoffen lezen vliegensvlug de code van een binnensluiper. Als deze code overeenkomt met de omschrijving op hun posters dan roepen zij het immuunsysteem op om deze code te vernietigen.

Helaas hebben antistoffen niet de tijd om de gehele code van een eiwit te controleren. Ze bekijken maar een klein stukje. Op basis van dit kleine stukje code wordt echter wel het hele eiwit uitgeschakeld …

En hoewel er miljoenen combinaties met aminozuren mogelijk zijn, schijnen bepaalde stukjes code vaker voor te komen. Als de code van een bepaalde antistof in verschillende soorten virussen voorkomt, is dit erg handig. Maar als deze code ook voorkomt in ons eigen gezonde lichaamseigen eiwit, dan zijn we de klos. Dan wordt onbedoeld ook dit gezonde eiwit vernietigd. Deze onbedoelde reactie op een vergelijkbare code noemen we een kruisreactie of moleculaire nabootsing, naar het Engelse Molecular Mimicry.

Zo bevat het eiwit gliadine in gluten in zijn code veel overeenkomsten met de code van onze TPO. En als de volgorde van meerdere aminozuren binnen een kralenketting op dezelfde volgorde zijn geregen dan kunnen de B-cellen weleens te enthousiast aan het posters plakken slaan.

Bijvoorbeeld in de afbeelding hieronder: Boven is voor het gemak even een stukje van de kralenketting van TPO en daaronder is een stukje van de kralenketting van gliadine in gluten. Misschien begrijp je nu dat er makkelijk verwarring optreedt?

Afbeelding: Met dank aan Datis Kharrazian van Kharrazian Institute

Antistoffen tegen gliadine in gluten herkennen gliadine en plakken maken meer posters aan. Meestal van gliadine maar soms ook van TPO. En het werkt ook de andere kant op. Anti TPO plakt posters van TPO, maar soms ook van gliadine. En elke keer dat er een indringer is gesignaleerd, worden er gelijk weer ontelbaar veel nieuwe posters gedrukt, zodat de B-cel lekker snel door kan blijven plakken.

Nu je de connectie gliadine en TPO kent begrijp je denk ik ook waarom zoveel mensen met Hashimoto en anti TPO zich beter voelen met een 100% glutenvrij dieet. De poster plakkers komen tot rust en als ze enige tijd niet gebruikt worden gaan ze met pensioen. Hierdoor daalt het aantal antistoffen en nemen ook de aanvallen op onze TPO af, waardoor we minder klachten ervaren.

We komen hier in fase 2 nog op terug.  Ook staan we in fase 2 van dit programma uitgebreid stil bij het moduleren van al deze spelers van het immuunsysteem.

gevolgen ontstekingsreactie op de schildklier

Afgezien van de antistoffen anti TPO en anti TG zijn er nog een aantal onderdelen van een ontstekingsreactie van directe invloed op de werking van jouw schildklier.

Zodra de wijkagenten (T-helper cellen) de cytokines op pad sturen om het arrestatieteam (de T-Killer cellen) erbij te halen gebeurt er ook het een en ander rondom de aanmaak en bruikbaarheid van jouw schildklierhormonen.

  1. De aanmaak van TSH wordt onderdrukt, zodat de schildklier niet zo sterk wordt aangemoedigd om nieuw hormoon aan te maken
  2. De werking van het enzym dejodase dat verantwoordelijk is voor de omzetting van T4 in T3 wordt teruggeschroefd, waardoor er minder T3 beschikbaar komt;
  3. De T3-receptoren op de cellen worden ongevoelig gemaakt voor T3, waardoor er minder T3 de cellen in kan.

De reden hiervoor ligt geheel bij de energievoorziening van het immuunsysteem. Het immuunsysteem is eigenlijk alleen ‘s nachts actief. Als jij slaapt patrouilleren de immuuncellen door je lichaam op zoek naar virussen, bacteriën en versleten celresten om op te ruimen. De reden waarom het immuunsysteem juist Snachts opereert is omdat het immuunsysteem een energie slurpend systeem is. En omdat jij ‘s nachts slaapt is de energieverdeling eerlijk verdeeld. Jij krijgt de brandstof voor de energie-aanmaak overdag en je immuunsysteem krijgt de brandstof voor de energie-aanmaak snachts.

Maar wanneer er overdag door de uitsmijters alarm wordt geslagen, dan moet er opnieuw een verdeling in energie worden gemaakt. Want overdag ben jij wakker. Je bent aan het werk, je zorgt voor je kinderen, je loopt naar de winkel, je hebt gegeten en dat eten moet verteerd worden en je moet nadenken, en en en en ….

Dus moet er een verdeling gemaakt worden. En die verdeling moet jouw immuunsysteem voldoende energie geven om jou te laten overleven en het moet jouw net voldoende energie geven om zonder kleerscheuren door de dag te komen. Maar een TOP-dag hoeft het niet te zijn…. Gewoon zonder kleerscheuren de dag doorkomen. Maakt niet uit of je niet zo goed kan nadenken, of dat je zin hebt om de deur uit te gaan (liever niet zelfs, want dat kost energie) of je eten goed verteert of dat je haren mooi glanzen en volop groeien. Dat is allemaal niet belangrijk.

Door minder T4 en T3 aan te maken, meer T4 om te zetten in de blokkerende rT3 en minder T3 receptoren op de cellen te plaatsen kan er minder energie in de cellen aangemaakt en gebruikt worden, waardoor er meer brandstof overblijft voor het eigen energiesysteem van het immuunsysteem.

Als jij je weer energieker wil gaan voelen dan is het tot rust brengen van het immuunsysteem dus SUPER belangrijk. En ik denk dat je nu ook begrijpt waarom het slikken van medicatie alléén jou tot dusver niet veel verder heeft geholpen.

VRAGEN

vera@hashimoto.nl